Στις 2 Φλεβάρη 1943, ο Στάλιν απηύθυνε ημερήσια διαταγή προς τα στρατεύματα του Ντον, όπου έλεγε:
«Στον
αντιπρόσωπο του Αρχηγείου της Ανωτάτης διοίκησης του στρατού, στρατάρχη
του πυροβολικού σ. Βορόνοφ. Στον διοικητή των στρατευμάτων του μετώπου
του Ντον, στρατηγό σ. Ροκοσόφσκι. Συγχαίρω εσάς και τα στρατεύματα του
μετώπου του Ντον για το επιτυχημένο ξεκαθάρισμα των εχθρικών
στρατευμάτων που είχαν κυκλωθεί κοντά στο Στάλινγκραντ. Εκφράζω
τις ευχαριστίες μου σε όλους τους μαχητές, διοικητές και πολιτικούς
καθοδηγητές του μετώπου του Ντον για τις εξαιρετικές αυτές πολεμικές
επιχειρήσεις».
«Η μεγαλύτερη μάχη στην ιστορία των πολέμων».
Ας δούμε τι ήταν αυτό που συντελέστηκε στο Στάλινγκραντ, στη μάχη που χαρακτηρίστηκε ως
«η μεγαλύτερη στην ιστορία των πολέμων».
Το καλοκαίρι του 1942, τα
γερμανικά στρατεύματα εξαπέλυσαν μεγάλη επίθεση στο Νότιο Τομέα του
Ανατολικού Μετώπου. Ένα τμήμα κινήθηκε προς το Στάλινγκραντ και έφτασε
στα άκρα της πόλης. Διακηρυγμένος στόχος των γερμανικών στρατευμάτων
ήταν η συντριβή της σοβιετικής αντίστασης και η κατάληψη του μεγαλύτερου
μέρους των βασικών στρατιωτικών και οικονομικών κέντρων της ΕΣΣΔ. Για
τη ναζιστική επίθεση προετοιμάστηκαν 8 στρατιές, πέντε γερμανικές, μια
ρουμάνικη, μια ιταλική και μια ουγγρική, αφού η ευρύτερη περιοχή του
Στάλινγκραντ, όπως και η ίδια η πόλη, έπαιζε σημαντικό ρόλο στο
πολεμικο-οικονομικό δυναμικό της Σοβιετικής Ενωσης.
Παρά τη σημασία που είχε η μάχη του Στάλινγκραντ για την έκβαση ολόκληρου του Β' Παγκοσμίου Πολέμου,
η ΕΣΣΔ έδωσε αυτήν τη μάχη εντελώς μόνη και αβοήθητη,
εγκαταλελειμμένη, φτάνοντας πολλές φορές στο χείλος της καταστροφής.
Βλέποντας το συσχετισμό δυνάμεων εκείνης της εποχής ανάμεσα στη
Σοβιετική Ένωση και τη χιτλερική Γερμανία, δεν μπορεί παρά να μιλήσει
κανείς για θαύμα. Ειδικά αν σκεφτεί κανείς ότι με την επίθεσή της
εναντίον της ΕΣΣΔ, η ναζιστική Γερμανία είχε καταφέρει να καταλάβει τις σοβιετικές αγροτικές και βιομηχανικές περιοχές, που προπολεμικά έδιναν το 71% της παραγωγής χυτοσιδήρου, το 58% του χάλυβα, το 57% του τροχαίου
υλικού, το 63% του άνθρακα, καθώς και τον κύριο όγκο του πολεμικού
εξοπλισμού και των εφοδίων. Οι κατακτημένες σοβιετικές περιοχές, όπου
ζούσε προπολεμικά το 42% του πληθυσμού της χώρας, κάλυπταν το 40% του
συνολικού χώρου παραγωγής σιτηρών και το 38% της κτηνοτροφίας. Το θαύμα,
όμως, συντελέστηκε.
«Δεν υπάρχει γη για μας πέρα από το Βόλγα»,
ήταν τα λόγια ενός από τους ήρωες της μάχης, του ελεύθερου σκοπευτή
Βασίλι Ζάιτσεφ. Το θαύμα, όπως αποδείχτηκε, συνίστατο στα τεράστια
αποθέματα δύναμης του σοβιετικού λαού για την υπεράσπιση της πατρίδας
του και των κοινωνικών του κατακτήσεων.
«Όχι δεύτερο μέτωπο»!
Οι δυτικές δυνάμεις,
οι ΗΠΑ και η Αγγλία, αντιμετώπισαν τη μάχη του Στάλινγκραντ ως ευκαιρία
να υπάρξει, το λιγότερο, μια αμοιβαία εξασθένηση της ΕΣΣΔ και της
Γερμανίας, ώστε αφενός να ξεμπερδεύουν με το σοσιαλισμό και αφετέρου να
διαμοιράσουν τις παγκόσμιες αγορές μεταξύ τους, χωρίς την εμπλοκή του
άλλου μεγάλου ιμπεριαλιστή ανταγωνιστή τους, της Γερμανίας. Ετσι,
αρνήθηκαν να ανοίξουν ένα δεύτερο μέτωπο στην Ευρώπη
κατά των δυνάμεων του γερμανικού φασισμού κι έδωσαν τη δυνατότητα στον
Χίτλερ να συγκεντρώσει στο ανατολικό μέτωπο τεράστιο αριθμό δυνάμεων και
πολεμικού υλικού.
Μάλιστα, ο Τσόρτσιλ, με αφορμή το ταξίδι του στην ΕΣΣΔ μέσα στο 1942, γράφει:
«Σκεπτόμουν
την αποστολή που με έφερνε στο θλιβερό αυτό μπολσεβικικό κράτος.
Άλλοτε, είχα προσπαθήσει με όλες τις δυνάμεις μου, να το στραγγαλίσω στη
γέννησή του και ως την εμφάνιση του Χίτλερ το θεωρούσα θανάσιμο εχθρό
της ελευθερίας και του πολιτισμού. Ποιο ήταν τώρα το καθήκον μου; Ο
στρατηγός Ουέιβελ, που είχε φιλολογική διάθεση, τα ανακεφαλαίωσε όλα σε
ένα ποίημα με πολλές στροφές, που τελείωνε με τις λέξεις: "Οχι δεύτερο
μέτωπο το 1942"». (Ουίνστον Τσόρτσιλ: «2ος Παγκόσμιος Πόλεμος», εκδόσεις ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑ, τόμος Δ σελ. 317).
